Jestem zdecydowanym przeciwnikiem obniżenia składki do  OFE ,  bo ta
zmiana  ma   służyć  jedynie  załataniu  budżetu ,  zastępując   potrzebne
reformy. Aby nasze emerytury były wyższe, kluczowe jest podniesienie
wieku  emerytalnego.  Natomiast  zarówno  składki,  jak  i  świadczenia
powinny być minimalne.

W ostatnich dniach toczy  się  gorąca  debata  publiczna  nad  modyfikacją
systemu emerytalnego. W 1999 roku system w całości państwowy i oparty
na  repartycji,  czyli  finansowaniu  emerytur  z  bieżących  składek,   został
zastąpiony przez mieszany, państwowo-prywatny, z segmentem kapitałowym.
Koncepcja   takiego   systemu   była   dla   wielu   specjalistów   i  polityków
kontrowersyjna.
Do  jej  zalet  należą :   wielostopniowość   ( repartycja  i  kapitalizacja ,
państwo  i  rynek ),  pozytywne  bodźce  ekonomiczne,  pozytywne  efekty
makroekonomiczne (rynek  kapitałowy,  wzrost  gospodarczy),  a  w  dłuższej
perspektywie – zapewnienie wypłacalności finansowej systemu emerytalnego.

W  dyskusji  przed  wprowadzeniem  reformy  wypowiadałem  się   przeciwko
wprowadzeniu tak dużego obowiązkowego segmentu kapitałowego. Rozwiązanie
to miało dwie poważne wady. Utrzymany  został duży  zakres  obowiązkowego
systemu emerytalnego z wysoką łączną składką, co  wpływa  na  koszty  pracy
i ogranicza rozwój dodatkowych dobrowolnych form zabezpieczenia.
Uważałem ,  że  lepiej  byłoby  zostawić  dodatkowe  zabezpieczenie  decyzji
ubezpieczonych .  Od  początku  było  też  wiadomo ,  że  reforma  będzie  się
wiązała   z   wysokimi   kosztami   okresu  przejściowego .   Została    jednak
wprowadzona .  OFE  funkcjonują  generalnie  dobrze,  spełniły  się  nadzieje ,
które  twórcy  tego  rozwiązania  z  nim  wiązali.  Obecnie  byłbym   przeciwny
ograniczeniu  składki  do  OFE .  System  emerytalny  to  instytucja   nastawiona
na zapewnienie długookresowego bezpieczeństwa i nie powinno się dokonywać
tak radykalnej zmiany rozwiązań,  zwłaszcza  że  motywowana  jest  doraźną
sytuacją  budżetową  i  ma  służyć  załataniu  dziury,  zastępując  potrzebne
reformy .  Skierowanie  części  składki  z  OFE  do  ZUS  nie  miałoby  żadnego
pozytywnego skutku  dla  finansów  systemu  emerytalnego  w  długim  okresie
ani dla wysokości świadczeń.

>>> Raport: Debata nad przyszłością OFE

Aby świadczenia były wyższe, kluczowe jest podniesienie wieku emerytalnego.
Nie ma żadnego uzasadnienia, by był on na tym samym poziomie co 20 czy 30
lat temu, bo teraz  żyjemy  dłużej  i  dłużej  zachowujemy  dobrą  formę.  Dobrze,
że  udało  się r ozwiązać  problem  wcześniejszych  emerytur.  To  był  dobry
pierwszy krok, za którym powinny pójść kolejne. Nie tylko wyrównanie wieku
emerytalnego kobiet i mężczyzn, ale podniesienie go dla obu płci.

Należy podjąć kolejny trudny politycznie krok włączenia wybranych grup do
systemu ogólnego. I wreszcie  –  o wyższe emerytury musimy  zadbać  sami,
zabezpieczając się dodatkowo. Na istotniejsze zachęty finansowe ze strony
państwa można realistycznie liczyć dopiero w pewnej perspektywie.
Równolegle należy edukować opinię publiczną w zakresie znajomości zasad
funkcjonowania systemu

Należałoby również wprowadzić obowiązek regularnego informowania
ubezpieczonych,  nie  tylko  tych  przed  emeryturą,  o  perspektywach ich
dochodów z tytułu świadczeń emerytalnych.

A  gdyby  można  zacząć  od  nowa, jaki powinien być idealny system ?  Moja
odpowiedź jest taka: ograniczony obowiązkowy system publiczny, zapewniający
powszechne minimum i emerytury  powiązane  ze  składkami  ( mogłoby  to  być
rozwiązanie zbliżone do naszego pierwszego filaru, z lepszym zabezpieczeniem
minimum). Wiek emerytalny powinien być wysoki i jednolity dla wszystkich.
Cała  reszta  mogłaby  być  dobrowolna,  z  zachętami  finansowymi  ze  strony
państwa.

Problem z każdą reformą  emerytalną  polega  jednak  na  tym,  że  nie  startujemy
od zera. Dotychczas nabyte uprawnienia muszą zostać zrealizowane. To bardzo
ogranicza pole manewru.

Prof. Maciej Żukowski jest prorektorem Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu

Źródło: Dziennik Gazeta Prawna